EduTrend Tygodnia nr 44: Światowy Dzień Ziemi 2026
EduTrend Tygodnia. Zainspirowani Lubelszczyzną (nr 44)
Tradycyjnie co roku 22 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Ziemi. W tym roku motywem przewodnim jest hasło: „Zainwestuj w naszą planetę”. Nazwa ta przypomina, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą planetę oraz że zwykłe codzienne czynności mogą przeciwdziałać zmianom klimatu.
Proponowana lekcja stwarza idealną okazję, aby podnosić świadomość na temat Chełmskich Torfowisk Węglanowych, pełniących kluczową rolę w ochronie różnorodności biologicznej, gospodarce wodnej oraz redukcji gazów cieplarnianych, i aby wzmocnić poczucie więzi z własnym regionem - Lubelszczyzną.
Inspiracją stał się materiał Jolanty Loritz-Dobrowolskiej, który znajduje się na zpe.gov.pl, „Wpływ człowieka na obieg pierwiastków w przyrodzie”, w którym uczniowie III etapu edukacyjnego poznają obieg pierwiastków w przyrodzie, wpływ człowieka na krążenie materii oraz różnorodność biologiczną i jej zagrożenia - z uwzględnieniem lokalnych Chełmskich Torfowisk Węglanowych.
Dlaczego warto?
Realizacja scenariusza:
- Podnosi świadomość na temat istotnej roli tradycyjnej wiedzy w utrzymaniu ekosystemów torfowisk, ochronie dziedzictwa historycznego i kulturowego Lubelszczyzny.
- Umacnia poczucie przynależności – szerzymy wiedzę o Chełmskich Torfowiskach Węglanowych, co jest istotne ze względu na ich kluczową rolę w środowisku.
- Tworzenie scenariuszy o tych ekosystemach to edukacja o zrównoważonym rozwoju, ochronie bioróżnorodności Lubelszczyzny.
Elementy lokalnej tożsamości i tradycji
W lekcji pojawiają się:
- elementy, które kierują uwagę ucznia na naszą małą ojczyznę, jaką są torfowiska,
- relacje nt. zrozumienia przeszłości: torfowiska jako „skarbnice wiedzy”, co uczy szacunku do lokalnego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego,
- edukacja o najrzadszym śpiewającym ptaku Europy, który gniazduje na tych terenach (Natura 2000) - budująca dumę z lokalnej przyrody.
Współpraca z lokalną społecznością
- zaproszenie przedstawiciela Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych, Nadleśnictwa Chełm lub Naczelnika Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie - Wydział Spraw Terenowych II,
- współpraca z Muzeum Ziemi Chełmskiej oraz MPGK.
Lokalny akcent medialny – promocja wydarzenia
Uczniowie:
- tworzą fiszki z gatunkami fauny i flory torfowisk oraz obiegiem pierwiastków,
- przygotowują wystawy fotograficzne fauny i flory ChTW,
- przygotowują prezentację multimedialną i plakat, prezentując różnorodność fauny i flory Chełmskich Torfowisk Węglanowych oraz obieg pierwiastków w ekosystemie.
Propozycje hasztagów: #ŚwiatowyDzieńZiemi #ChełmskieTorfowiskaWęglanowe #ObiegWęglaIAzotuWPrzyrodzie
Struktura zajęć
1. Faza przygotowawcza:
- Nauczyciel prosi uczniów o wyjaśnienie pojęć na podstawie przeczytanego tekstu zawartego w e-materiałach: eutrofizacja, transpiracja, konwekcja, efekt cieplarniany, smog fotochemiczny, bakterie amonifikujące i nitryfikujące.
- Rozmowa kierowana na temat torfowisk, obejrzenie fragmentu materiału filmowego dotyczącego Chełmskich Torfowisk Węglanowych (ChTW).
- Nawiązanie do tematu lekcji: burza mózgów nt. wpływu człowieka na obieg pierwiastków w przyrodzie, różnorodności przyrodniczych ChTW.
2. Faza realizacyjna:
Uczniowie pracują w grupach:
- Grupa I - Obieg azotu w przyrodzie z uwzględnieniem ChTW.
- Grupa II - Obieg węgla w przyrodzie z uwzględnieniem ChTW.
- Grupa III - Wpływ człowieka na obiegi pierwiastków w przyrodzie.
- Grupa IV - Walory przyrodnicze ChTW.
3. Faza podsumowująca:
Uczniowie dyskutują na temat zaprezentowanych informacji, wskazują, który plakat czy prezentacja multimedialna, podoba im się najbardziej i uzasadniają swój wybór.
Link do oryginalnego scenariusza na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
Zaprezentowana lekcja jest ważnym elementem pogłębiającym świadomość proekologiczną ucznia. Dzięki tym zajęciom uczniowie zdobędą wiedzę na temat roli człowieka w obiegu pierwiastków w przyrodzie i roli torfowisk, w tym Chełmskich Torfowisk Węglanowych, w tym procesie, które działają jak "filtr", wychwytując min. związki azotu i węgla.
Serdecznie zapraszam
Anna Jonak
Doradca metodyczny ds. biologii w LSCDN