EduTrend Tygodnia nr 39: Doping i jego skutki
EduTrend Tygodnia. Zainspirowani Lubelszczyzną (nr 39)
W 2026 roku tematyka dopingu i jego skutków zdrowotnych zyskuje na znaczeniu w kontekście Światowego Dnia Zdrowia (7 kwietnia) oraz nowych wyzwań w sporcie, w tym kontrowersyjnych inicjatyw jak Enhanced Games 2026.
Na Lubelszczyźnie w 2026 roku akcent położony jest na prewencję kardiologiczną, co bezpośrednio wiąże się z zagrożeniami, jakie doping niesie dla układu krążenia.
W 2026 roku głośno dyskutuje się o "igrzyskach na sterydach" (Enhanced Games w Las Vegas), co stawia przed środowiskiem medycznym wyzwanie edukowania o tym, że doping to nie tylko nieuczciwe zwycięstwo, ale realne zagrożenie życia.
Proponowana lekcja jest inspiracją do podjęcia działań mających na celu uświadomienie nieodwracalnych skutków stosowania dopingu.
Stosowanie środków dopingujących wykracza w dzisiejszych czasach poza sport zawodowy i stosują go również ludzie uprawiający sport amatorsko.
Inspiracją do działań uświadamiających zagrożenie wynikające ze stosowania dopingu jest scenariusz Alicji Kasińskiej, który znajduje się na zpe.gov.pl „Doping i jego skutki”.
Dlaczego warto?
Realizacja scenariusza
Uczeń:
- określa, czym jest doping;
- opisuje główne rodzaje dopingu w sporcie;
- przedstawia wpływ substancji stosowanych w dopingu na organizm człowieka;
- prezentuje swój pogląd na temat szkodliwości działania środków dopingowych;
- rozumie zagrożenia wynikające ze stosowania środków dopingujących i psychoaktywnych.
Elementy lokalnej tożsamości i tradycji
Lekcja może zostać rozbudowana o wydarzenia w Lublinie i województwie lubelskim:
- Lublin Prevention in Cardiovascular Disease SUMMIT 2026 – udział w debacie ekspertów w Lublinie nad profilaktyką chorób serca, co jest kluczowe w kontekście prewencji powikłań kardiologicznych wywołanych dopingiem;
- Play True Day 2026 (17 kwietnia 2026) – udział w światowej kampanii na rzecz czystego sportu i edukacji o skutkach dopingu;
- Nowa Lista WADA 2026 – kształtowanie wiedzy i świadomości społecznej na temat działalności Światowej Agencji Antydopingowej (WADA), której celem jest aktualizowanie listy zabronionych substancji i nacisk na nowe metody monitorowania.
Współpraca z lokalną społecznością
- Współpraca z uczelniami w Lublinie – UMCS, UP – w zakresie organizowania i udziału w konferencji na temat: „Zagrożenia wynikające ze stosowania środków dopingujących i psychoaktywnych”.
- Współpraca ze specjalistami – lekarzami, psychologami w zakresie kształtowania postaw i świadomości antydopingowej dzieci i młodzieży w regionie województwa lubelskiego.
- Organizowanie spotkań, wykładów, debat o tematyce: „Doping i jego skutki zdrowotne” z udziałem lokalnych zawodników różnych dyscyplin sportu.
Lokalny akcent medialny – promocja wydarzenia
Uczniowie mogą przygotować:
- prezentacje multimedialne na temat: „Doping i jego skutki zdrowotne”;
- krótkie filmy ze spotkań z lokalnymi sportowcami na temat: „Doping i jego skutki zdrowotne”.
Proponowane hashtagi: #ŚwiatowyDzieńZdrowia #NieDlaIgrzyskNaSterydach
Struktura zajęć
Faza przygotowawcza
- Nauczyciel nawiązuje do tematu lekcji, zadając pytanie kluczowe: „Co to jest doping i czy warto go stosować?”.
- Krótkie wypowiedzi chętnych uczniów odzwierciedlają stan wiedzy na temat dopingu i są punktem wyjścia do realizacji celów lekcji.
- Nauczyciel przedstawia cele lekcji i prosi wybranego ucznia o odczytanie wstępu do e-materiału. Nawiązuje w ten sposób do motywującej roli szlachetnego dopingu.
Faza realizacyjna
- Nauczyciel zadaje pytania dodatkowe, nakierowujące rozmowę:
„Dlaczego osoby trenujące nie zawsze osiągają dobre wyniki?”
„Co jest główną motywacją do stosowania środków dopingujących?”
„Jakie formy dopingu funkcjonują w świecie sportu?”
„Kto stosuje środki dopingowe?” Nauczyciel prosi wskazanych uczniów o wypowiedzi, w miarę potrzeby ukierunkowując je nie tylko na sportowców zawodowych i amatorskich, ale i osoby uprawiające trening siłowy czy bywalców klubów fitness. - Nauczyciel zadaje kolejne pytanie: „Które środki i metody dopingu są zabronione?”. Uczniowie wyszukują informacje w sekcji „Przeczytaj” e-materiału, a następnie rozmawiają z nauczycielem na temat środków i metod zakazanych w sporcie.
- Uczniowie w zespołach tworzą mapę myśli uwzględniającą informacje na temat wpływu na organizm substancji farmakologicznych wymienionych w e-materiale.
Faza podsumowująca
- Nauczyciel zachęca uczniów do odpowiedzi na pytanie kluczowe postawione na początku lekcji: „Co to jest doping i czy warto go stosować?”. Pyta, jakie teraz jest ich stanowisko wobec dopingu, a jeśli się zmieniło, jakie informacje na to wpłynęły.
- Nauczyciel przekazuje uczniom informację zwrotną o ich pracy i zaangażowaniu w tok lekcji, dokonuje oceny.
Link do oryginalnego scenariusza na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
Lekcja stanowi inspirację do podjęcia działań zmierzających do uświadomienia młodzieży, jakie zagrożenia wynikają ze stosowania dopingu oraz do promowania racjonalnych, naturalnych form aktywności fizycznej.
Serdecznie zapraszam
Ewa Kucharska
Doradca metodyczny ds. biologii w LSCDN