EduTrend Tygodnia nr 28: „Poezja w rytmie własnego oddechu” – odkryj w sobie poetę inspirowanego Lublinem
EduTrend Tygodnia. Zainspirowani Lubelszczyzną (nr 28)
Międzynarodowy Dzień Poezji, obchodzony 21 marca, to święto słowa i wyobraźni, które celebruje wyjątkową moc poezji w łączeniu ludzi, kultur i emocji. Poezja, obecna w literaturze od wieków, pozwala wyrażać uczucia, myśli i doświadczenia w sposób subtelny, refleksyjny i niezwykle ekspresyjny. To sztuka dialogu - między autorem a czytelnikiem, między tradycją a nowoczesnością, między językiem a emocją.
Proponowana lekcja stanowi twórcze połączenie poezji z lokalną tradycją literacką i artystyczną. Inspiracją jest scenariusz Cecylii Bielnik, umieszczony na platformie zpe.gov.pl Mój wiersz, moja poezja. Trening kreatywno-redakcyjny, w którym duży nacisk kładzie się na kształtowanie postawy twórczej i wrażliwości estetycznej. Poezja, choć często przez uczniów niezrozumiana, może stać się bliższa, gdy odkryjemy, że Lublin ma swoich poetów, takich jak Józef Czechowicz, autor „Poematu o mieście Lublinie”, który wyraża zachwyt zwykłym, a zarazem niezwykłym Lublinem, „pisząc w rytm własnego oddechu” (Julia Hartwig).
Poezja może opisywać to, co widzimy, co potrafimy odczytać w codzienności i co przeżywamy. Dzięki inicjatywie Festiwal Miasto Poezji czy też twórczości Federacji Lubelskich Bardów, poezja w Lublinie pozostaje żywa i obecna w przestrzeni miasta, inspirując kolejne pokolenia do jej odkrywania i tworzenia własnych utworów.
Dlaczego warto?
Realizacja scenariusza:
- Rozwija wrażliwość literacką i emocjonalną - uczniowie uczą się dostrzegać rytm, obrazowość i emocje w poezji, co rozwija zdolność do wyrażania własnych uczuć i refleksji;
- Pozwala poznać lokalną tradycję literacką - dzięki lekturze wiersza J. Czechowicza młodzież poznaje ważną postać dla Lublina i jego kultury, uczy się szacunku do dziedzictwa;
- Łączy tradycję z własnym doświadczeniem - tworzenie wierszy inspirowanych poezją Czechowicza pozwala uczniom wchodzić w dialog z tradycją literacką;
- Kształtuje kompetencje językowe i artystyczne – pisanie wierszy rozwija umiejętność posługiwania się językiem, tworzenia metafor i budowania obrazów poetyckich.
Elementy lokalnej tożsamości i tradycji
W lekcji pojawiają się:
- przybliżenie historii i działań Festiwalu Miasto Poezji realizowanego przez Dom Słów - Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN”;
- odkrywanie dorobku artystów z kręgu poezji śpiewanej - Federacji Lubelskich Bardów;
- rozmowa o lokalnym kolorycie i pejzażu miejskim w odniesieniu do fragmentu
„Poematu o mieście Lublinie” J. Czechowicza;
- zachęta do pisania własnych utworów w odwołaniu się do idei lubelskiej poetki - Hartwig: „Każdy poeta pisze w rytm własnego oddechu”;
- tworzenie poetyckiego dialogu - uczniowie po przeczytaniu utworu lubelskiego poety tworzą wiersze inspirowane jego twórczością, łącząc literacką tradycję z własną wrażliwością.
Współpraca z lokalną społecznością
- zaproszenie członków Federacji Lubelskich Bardów lub lokalnych poetów do szkoły
- UMCS w Lublinie, KUL im. Jana Pawła II, CK w Lublinie, Domem Kultury LSM;
- zorganizowanie spotkania w bibliotece poświęconemu tworzeniu i wartości poezji.
Lokalny akcent medialny – promocja wydarzenia
- przygotowują wirtualny tomik poezji, który można opublikować na stronie www szkoły;
- nagrywają krótki film, w którym prezentują napisane utwory.
Propozycje hashtagów:
#PoetaLubelski #JaPoeta #LubelskaPoezja #JestemPoetą #LublinPoezJa
Struktura zajęć
- Faza przygotowawcza:
- Rozmowa: Jaką rolę pełni poezja? oraz Co oznacza „rytm własnego oddechu” w poezji?
- Krótka prezentacja życia i twórczości Czechowicza, znaczenia Festiwalu Miasto Poezji (Dom Słów, „Brama Grodzka - Teatr NN”) oraz twórczości artystycznej Federacji Lubelskich Bardów (poeta - M. Andrzejewski),
- Prezentacja fragmentu piosenki „Dom” Federacji Lubelskich Bardów.
- Faza realizacyjna:
- Odczytanie i krótka analiza fragmentu „Poematu o mieście Lublinie” Józefa Czechowicza
(obraz miasta, lokalny koloryt, rytm, nastrojowość, eksperymentowanie z formą i językiem).
Uczniowie pracują w grupach:
- Grupa I – napisz 4-6 wersów o wybranym miejscu w Lublinie,
- Grupa II – rozpocznij wiersz od: „Jestem kamienicą, która pamięta…”, opisz historię lub emocje, których świadkiem była kamienica, pamiętaj o podziale na wersy,
- Grupa III – napisz wiersz, zwracając się bezpośrednio do Lublina, opisz swoje uczucia, spostrzeżenia i marzenia związane z miastem.
- Faza podsumowująca:
- Prezentacja przygotowanych tekstów.
- Dyskusja lub mapa myśli - Lublin w mojej poezji (przykładowe gałęzie mapy: Miejsca w mieście, Emocje, Inspiracja Czechowiczem).
- Chętni uczniowie tworzą wirtualny tomik poezji, fotografują teksty lub nagrywają krótki film.
Link do oryginalnego scenariusza na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
Lekcja pozwala połączyć literacką tradycję Lublina z twórczą ekspresją uczniów. Poezja Józefa Czechowicza inspiruje do tworzenia własnych wierszy i wyrażania emocji, a młodzież odkrywa w niej związki między lokalnym dziedzictwem a własnym doświadczeniem i kreatywnością. Święto Poezji staje się przy tym okazją do otwarcia się na poezję i lepszego jej rozumienia.
Serdecznie zapraszam
Daniel Buchowiecki
Doradca metodyczny ds. wychowania i profilaktyki w LSCDN