EduTrend Tygodnia nr 21: Tropem Wilczym przez Lublin i okolice
EduTrend Tygodnia. Zainspirowani Lubelszczyzną (nr 21)
Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” - 1 marca - został ustanowiony w 2011 roku jako wyraz hołdu bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc z bronią w ręku, jak i w inny sposób, przeciwstawiali się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu (fragm. ustawy z dnia 3 lutego 2011 roku). Każdego roku uczczenie ich walki i ofiary ma charakter ogólnonarodowy i lokalny. Przybiera różne formy. Coraz większą popularnością cieszy się organizowanie biegów Tropem Wilczym. Nazwa tej inicjatywy nawiązuje do wiersza Zbigniewa Herberta pt. „Wilki” poświęconego tym bohaterom. Lublin jest ważnym ośrodkiem pielęgnowania pamięci o Żołnierzach Wyklętych.
Dlaczego warto?
Realizacja scenariusza:
- Kształtuje postawy patriotyczne – uczniowie dostrzegają elementy tożsamościowe Polaków.
- Wzmacnia myślenie analityczne i historyczne – uczniowie wskazują związki między historią a literaturą.
- Buduje sprawczość – uczniowie sami odkrywają źródła sprawdzonych informacji o losach m.in. Józefa Franczaka.
- Umacnia poczucie przynależności – uczniowie uczestniczą w lokalnych przedsięwzięciach upamiętniających Żołnierzy Wyklętych.
Elementy lokalnej tożsamości i tradycji
W lekcji pojawiają się:
- Informacje dotyczące losów Żołnierzy Wyklętych związanych z Lubelszczyzną, w szczególności Józefa Franczaka „Lalusia”.
- Opisy miejsc dotyczących J. Franczaka – Kozice Górne, Kąkolewnica, Majdan Kozic Górnych, Piaski.
- Informacje o biegu Tropem Wilczym organizowanym w Lublinie.
- Relacje z marszu Szlakiem Pamięci – Lublin i okolice.
Współpraca z lokalną społecznością
- Współpraca z lubelskim oddziałem IPN.
- Udział w wydarzeniach organizowanych przez Fundację im. Kazimierza Wielkiego.
- Zwiedzanie miejsc pamięci: Majdanek, pomnik i grób J. Franczaka w Piaskach.
Lokalny akcent medialny – promocja wydarzenia
Uczniowie:
- Przygotowują wystawę fotograficzną poświęconą losom Józefa Franczaka pt. „Żył prawem wilka”.
- Nagrywają krótki film promujący marsze pamięci, bieg Tropem Wilczym.
- Tworzą prezentację: „Bądź jak oni – nie podawaj wrogom dłoni”.
Proponowane hashtagi: #TropemWilczym #ŻołnierzeWyklęci #Niezłomni #Laluś #Majdanek
Struktura zajęć
- Faza przygotowawcza:
- Rozmowa: Tytuł wiersza Z. Herberta („Wilki”) - pierwsze skojarzenia, odczucia, wyobrażenia.
- Lektura wiersza „Wilki” – konfrontacja ze wstępnymi skojarzeniami.
- Faza realizacyjna:
- Analiza i interpretacja wiersza „Wilki” – funkcja wybranych motywów, wskazanie kontekstu historycznego, identyfikacja bohaterów utworu.
- Przywołanie dziejów Józefa Franczaka „Lalusia” jako jednego z tych, którzy „żyli prawem wilka” (dostępne filmy, fotoreportaże, zasoby IPN, ZPE).
- Określenie roli wiersza Z. Herberta w kultywowaniu pamięci o Żołnierzach Wyklętych.
- Omówienie znaczenia murali z wizerunkami Żołnierzy Wyklętych w przestrzeni urbanistycznej m.in. Lublina, Opola Lubelskiego, Zamościa.
- Faza podsumowująca:
- Wskazanie kluczowych miejsc i wydarzeń w Lublinie i na Lubelszczyźnie upamiętniających Żołnierzy Wyklętych.
- Podkreślenie znaczenia Lublina jako ośrodka łączącego powojenne dzieje Polski z historią lokalną.
- Wpływ postaw Żołnierzy Wyklętych na postrzeganie więzi patriotycznych łączących współczesnych Polaków.
Link do oryginalnego scenariusza na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej
Lekcja może być ważnym elementem w kształtowaniu postaw patriotycznych uczniów. Kieruje
ich uwagę na najnowsze dzieje Polski za pośrednictwem tekstu literackiego Z. Herberta. Wyjaśnia funkcjonujące w przestrzeni medialnej pojęcia i hasła: Wyklęci-Niezłomni, „żyli prawem wilka”, bieg Tropem Wilczym, Chwała Bohaterom, Niezłomni – zawsze w pamięci, zachowali się jak trzeba. Przypomina o najwyższych wartościach, dla których walczyli, cierpieli i ginęli Żołnierze Wyklęci. Wzmacnia tożsamościową identyfikację z narodem polskim oraz społecznością lokalną.
Serdecznie zapraszam
Małgorzata Sagan
doradca metodyczny nauczycieli języka polskiego w LSCDN